Yverdon-les-Bains
Energieconcepten voor een eco-wijk en routekaart voor decarbonisatie
83% emissiereductie tegen 2040 — over kostenoptimale, tussenliggende en CO₂-optimale routekaarten.
Een CO₂-reductie van 83% tegen 2040 uitgewerkt over drie volledig doorgerekende paden — van kostenoptimaal tot klimaatoptimaal, met een politiek haalbare route ertussenin.
- Klant
- Yverdon-les-Bains
- Sector
- Gemeente
- Locatie
- Yverdon-les-Bains, Zwitserland
- Projecttype
- Eco-wijk planning
- CO₂
- −83% tegen 2040
- Tools
- Sympheny · MILP-optimalisatie · Anergienetsanalyse · Multi-roadmap Pareto
Align the Gare-Lac eco-quartier concept with Yverdon-les-Bains' wider city decarbonisation roadmap.
Compared three scenarios on the same underlying model so district-level choices and city-level targets stayed connected.
Mapped an 83% CO2 reduction pathway by 2040 with practical trade-offs visible for public-sector planning.
De uitdaging
De gemeente Yverdon-les-Bains herontwikkelt haar strategische Gare-Lac-site tot een nieuwe eco-wijk met gemengd gebruik — 3.800 inwoners en 1.200 werkplekken in één ontwikkeling. Yverdon-les-Bains energies, het lokale nutsbedrijf voor elektriciteit, gas, water en openbare verlichting, gaf het ingenieurs- en planbureau Eicher and Pauli de opdracht om de toekomstige energieconcepten voor de site uit te werken, met adviesbureau Enersys dat de coördinatie verzorgt en een visualisatiedashboard onderhoudt via hun GRIDS energyCity-software.
Het gelokaliseerde masterplan omvat een lange lijst van beslissingen die allemaal op elkaar inwerken: bouwstandaarden en hoe die de levenscycluskosten en CO₂-emissies verschuiven; het integreren van geothermisch en afvalwater-laagtemperatuurwarmtepotentieel; het voordimensioneren en tracé bepalen van hoge- en lagetemperatuurwarmtenetten; de dimensionering van PV en hoe die in de rest van het concept past; en restwarmte van apparatuur op locatie die gevolgen heeft voor het stadsklimaat en de luchtkwaliteit. Over dat alles heen had de gemeente meerdere decarbonisatieroutekaarten tot 2040 nodig, met expliciete afwegingen tussen kosten en emissies.
Hoe Sympheny werd gebruikt
Eicher and Pauli zette Sympheny in als de analytische ruggengraat van het project en bracht gegevens van elke projectpartner samen in één model waar iedereen op kon vertrouwen en mee kon werken. Drie scenario’s werden bij elke tijdstap geoptimaliseerd — 2025, 2030 en 2040: een kostenoptimaal pad, een CO₂-optimaal pad en een tussenliggende oplossing die het beste compromis tussen kosten en emissies nastreeft. Elke systeemoplossing komt overeen met een volledig gedimensioneerd energiesysteemontwerp — voorgedimensioneerde netten, gedimensioneerde technologieën, werking op uurbasis.
- Drie routekaarten tot 2040 — Kostenoptimale, tussenliggende en CO₂-optimale paden gemodelleerd over 2025, 2030 en 2040 — zodat beleidsmakers kunnen zien wat elk ambitieniveau daadwerkelijk kost.
- Anergienetsanalyse — Toetste of de afvalwaterzuiveringsinstallatie genoeg laagtemperatuurwarmte kon leveren om een anergienet voor de eco-wijk te verankeren — een cruciale hefboom voor de CO₂-optimale oplossing.
- Levend model over de projectfasen heen — Zo gebouwd dat het kan meegroeien van planning via bouw tot exploitatie, waarbij geactualiseerde gegevens rechtstreeks in het bestaande model worden geïntegreerd in plaats van het te vervangen.
Resultaat
Het CO₂-optimale scenario levert een emissiereductie van 83% tegen 2040 ten opzichte van de status quo, bereikt via gebouwrenovatie, warmtepompen, warmteterugwinning en een anergienet dat door de afvalwaterzuiveringsinstallatie wordt gevoed — waarbij de afvalwaterkoppeling wordt aangeduid als de sleutelhefboom om de emissies te verlagen. Die ambitie heeft een prijs: de CO₂-optimale oplossing is qua levenscycluskosten ongeveer 90% duurder dan de kostenoptimale oplossing.
De tussenliggende oplossing is het politiek interessante resultaat. Vergeleken met het kostenoptimale pad levert het tussenliggende pad verdere CO₂-reducties op tegen slechts een toename van ongeveer 6% in de levenscycluskosten — een veel aantrekkelijkere afweging. Elk scenario komt overeen met een volledig gedimensioneerd ontwerp dat concrete planningsvragen beantwoordt: of het afvalwatervolume volstaat voor laagtemperatuurwarmtevoorziening, welke andere bronnen een diepere analyse waard zijn en welke rol PV in het geïntegreerde systeem zou moeten spelen. Het model blijft voortbestaan als digitale tweeling in Sympheny, klaar om te worden verfijnd naarmate de lokale gegevens verbeteren en het project van planning naar bouw en exploitatie overgaat.
Emissieverloop voor de drie scenario’s. Het CO₂-optimale pad daalt van 1.489 tCO₂/jaar in 2021 naar 259 tCO₂/jaar in 2040 — een reductie van 83%.
Pareto-front voor de systeemvariaties van 2025 en 2040. De tussenliggende oplossing ligt tussen kostenoptimaal en CO₂-optimaal — een bescheiden meerkost voor een aanzienlijke emissiereductie.
Een CO₂-reductie van 83% tegen 2040 voor het CO₂-optimale pad. De tussenliggende oplossing levert verdere CO₂-reducties ten opzichte van het kostenoptimale pad op tegen slechts ~6% hogere levenscycluskosten — een politiek aantrekkelijke afweging. Het model blijft voortbestaan als digitale tweeling voor de lopende projectfasen.
